10 Dakikada Dükkanı Toplayan Liste
Ocak 2026 itibarıyla kuyumculukta risk, büyük ihlallerden çok dağınık süreçlerden çıkıyor. MASAK uygulamaları, KMTS geçişi, nakit kullanımının daralması ve müşteri davranışları; dükkân içindeki küçük aksaklıkları denetime açık zayıf noktalara dönüştürüyor.
Bu checklist, denetim için değil;
denetime gerek kalmaması için tasarlandı.
Amaç:
– 10 dakikada bak,
– kırmızı noktayı gör,
– gün içinde düzelt.
1) Kimlik – İşlem – Tutar Eşleşiyor mu?
- 185.000 TL ve üzeri işlemlerde kimlik var mı?
- Kimlik bilgisi, işlem notuyla uyumlu mu?
- Parçalı işlemler tek işlem gibi mi davranıyor?
❗ Kimlik var ama hangi işlem için alındığı belli değilse risk devam eder.
2) Ödeme Kanalları Net mi?
- POS / havale / kapora ayrımı kayıtlı mı?
- Açıklamasız havale var mı?
- Üçüncü kişi IBAN/kart kullanımı olmuş mu?
❗ Para geldi diye işlem bitmiş sayılmaz. Kimin adına, hangi işlem için?
3) 30 Bin Üstü Ödemelerde Nakit Sızıntısı Var mı?
- 30.000 TL üzeri işlemlerde nakit kabul edilmiş mi?
- Parçalayarak nakit alma alışkanlığı var mı?
❗ “Bölerek aldık” savunması, denetimde savunma değildir.
4) Basitleştirilmiş Tedbir Yanlış Yerde mi Kullanılıyor?
- Tanıdık müşteri diye kontrol gevşemiş mi?
- Olağan dışı tutar/davranışta hâlâ sade süreç mi uygulanmış?
❗ Şüphe varsa basitleştirme otomatik biter.
5) KMTS Kapsamlı Ürünlerde Kod–Etiket–Belge Uyumlu mu?
- Ürün üzeri kod var mı?
- Ambalaj etiketiyle belge aynı mı?
- “Sonradan gireriz” diye bekleyen ürün var mı?
❗ KMTS’de sorun, satışta değil ürün kabulünde başlar.
6) Etiket ve Barkod Dili Tek mi?
- Aynı ürün farklı isimlerle mi geçiyor?
- Tezgâh, stok ve fatura aynı ürünü aynı isimle mi tanıyor?
❗ Aynı ürün = tek isim = tek kod.
Aksi stok karmaşasıdır.
7) Kapora Kayıtları Açık mı?
- Kapora hangi ürün için alındı belli mi?
- İade/iptal şartı yazılı mı?
- Süre tanımı var mı?
❗ Kapora niyet değil, yarım işlemdir.
8) Gün Sonu POS ve Banka Kontrolü Yapılmış mı?
- POS gün sonu alınmış mı?
- İptal/iadeye düşen işlem var mı?
- POS tahsilatı banka hesabına yansımış mı?
❗ POS çekildi ≠ para kasada.
9) Satış Anlatımıyla Kayıtlar Uyumlu mu?
- Müşteriye söylenenle belgede yazan aynı mı?
- İşçilik/bozdurma beklentisi satışta konuşulmuş mu?
❗ Anlatım–kayıt uyumsuzluğu, güven aşınmasıdır.
10) “Bugün Olsa Yine Yapar mıyım?” Sorusu
Son 24 saatteki işlemlere bak:
- Bugün aynısını gönül rahatlığıyla tekrarlar mıyım?
- Bir denetimde bu işlemi savunabilir miyim?
❗ Tereddüt varsa, sorun gerçektir.
10 Dakikalık Kullanım Talimatı
- Checklist’i sırayla oku (5 dk)
- “Evet” demekte zorlandığın maddeleri işaretle (3 dk)
- Gün içinde en az 1 kırmızı noktayı düzelt (2 dk)
Hepsini bir günde çözmek zorunda değilsin.
Ama hiç bakmamak, en pahalı tercihtir.
Ocak 2026’da kuyumculukta iç denetim:
- defter karıştırmak değil,
- akışı hizalamaktır.
Bu liste:
- satış hızını düşürmez,
- müşteriyi kaçırmaz,
- işi yavaşlatmaz.
Aksine:
- tartışmayı azaltır,
- iade riskini düşürür,
- denetimde “hazır” hissi verir.
Gerçek ustalık;
denetim geldiğinde değil,
denetim gelmeden önce dükkânı toparlayabilmektir.
Sessiz güç burada başlar.
Net etki, gün sonunda görülür.
