Kuyumculukta ustalık çoğu zaman “eli alışmış olmak” ya da “yıllardır bu işi yapmak” olarak tanımlanır.
Oysa mesleğin içinde olan herkes şunu bilir:
Uzun süre çalışmak ile doğru bakmayı öğrenmek aynı şey değildir.
Mesleki bakış açısı, zamanla kendiliğinden oluşmaz.
İnşa edilir.
Mesleki Bakış Açısı Nedir?
Kuyumculukta mesleki bakış açısı;
– altına sadece ürün olarak bakmamayı, – fiyatın arkasındaki yapıyı görmeyi, – hesapla birlikte riski de okumayı
ifade eder.
Bu bakış açısı, “ne var?” sorusundan çok “ne anlama geliyor?” sorusuyla ilgilidir.
Bilgiyle Başlar Ama Bilgide Bitmez
Ayar, gram, fire, işçilik…
Bunlar mesleğin temel bilgileridir.
Ancak mesleki bakış açısı, bu bilgileri ezberlemekle oluşmaz.
Asıl fark şurada başlar:
Bu bilgi hangi koşulda çalışır, hangi koşulda yanıltır?
Bilgiyi koşullarıyla birlikte okumayan usta, hesap yapar ama değerlendirme yapamaz.
Aynı Altına Farklı Gözle Bakmayı Öğrenmek
Mesleki bakış açısı, aynı altına her zaman aynı gözle bakmamayı gerektirir.
Bir ürün;
– alımda fırsat, – satımda risk, – bozumda kayıp
olabilir.
Bakış açısı gelişmiş kuyumcu, ürünü tek açıdan değil; tüm senaryolarıyla birlikte görür.
Hesap Yapmak Yetmez, Hesabı Sorgulamak Gerekir
Kuyumculukta hesap yapılır.
Ama mesleki bakış açısı, hesap bittikten sonra başlar.
– bu hesap hangi varsayıma dayanıyor? – fire gerçekten bu kadar mı? – bu işçilik bu piyasada taşınır mı?
Bu sorular sorulmuyorsa, hesap doğrudur ama karar zayıftır.
Tecrübe Alışkanlığa Dönüşmemeli
Tecrübe, mesleğin en değerli sermayesidir.
Ama kontrol edilmezse, alışkanlığa dönüşür.
Alışkanlık ise bakışı daraltır.
Mesleki bakış açısı gelişmiş kuyumcu, şunu diyebilmelidir:
“Yıllardır böyle yapıyorum ama bugün hâlâ doğru mu?”
Bu soruyu soramayan tecrübe, ilerlemez.
Piyasayı Sadece Fiyatla Okumamak
Mesleki bakış açısı, piyasayı sadece rakamla okumaz.
– müşteri davranışı, – alım–satım temposu, – bekleme eğilimi, – nakit akışı.
Bunlar fiyat kadar hatta bazen fiyattan daha fazla şey söyler.
Kuyumcu için tezgâh önü, ekrandan önce konuşur.
Yanlışları Bir Öğrenme Alanı Olarak Görmek
Mesleki bakış açısı, hata yapmamakla değil; hatalardan doğru dersleri çıkarabilmekle gelişir.
– neden zarar ettim? – hangi detayı kaçırdım? – bu kayıp hangi aşamada oluştu?
Bu sorular sorulmadığında, hata tekrar eder.
Sorulduğunda ise bakış derinleşir.
Bilgi Kirliliğine Karşı Filtre Geliştirmek
Kuyumculukta bilgi çoktur.
– söylentiler, – “piyasa böyle”, – “herkes böyle yapıyor”.
Mesleki bakış açısı, bu gürültüyü filtreleyebilme becerisidir.
Her duyulan bilgi kullanılmaz.
Kullanılmadan önce tartılır.
Sabit Cevaplar Yerine Doğru Sorular
Bakış açısını geliştiren şey, kesin cevaplar değil;
doğru sorulardır.
– bu ürün bugün neden böyle fiyatlanıyor? – bu risk kimin üzerinde? – bu kararın ters senaryosu ne?
Soru soran kuyumcu gelişir.
Cevap ezberleyen yerinde sayar.
En Büyük Yanılgı
“Mesleki bakış açısı zamanla kendiliğinden oluşur.”
Oluşmaz.
Mesleki bakış açısı, bilinçli çabayla, sürekli sorgulamayla ve kendini güncellemeyle gelişir.
Kuyumculukta mesleki bakış açısı;
– bilgiyi bağlamıyla okumakla, – tecrübeyi sorgulamakla, – piyasayı davranış üzerinden anlamakla, – hesapla birlikte riski de görmekle
gelişir.
Bu bakış açısı, kuyumcuyu sadece iş yapan biri olmaktan çıkarır;
değer okuyan, karar üreten bir meslek insanına dönüştürür.
Sessiz güç, net etki tam da burada başlar:
altına bakmakta değil, altının arkasındaki yapıyı görebilmekte.
