Altın ürünlerde karşılaştırma alışkanlığının artmasının nedeni tek bir şey değil; birkaç büyük dönüşümün aynı anda üst üste binmesi.
1) Fiyat bilgisi “özel bilgi” olmaktan çıktı
Eskiden fiyatı kuyumcu söylüyordu. Şimdi müşteri:
- anlık gram/ons/kur
- farklı kuyumcu fiyatları
- “alış–satış” aralıklarını
telefonundan görüyor. Bilgi çoğalınca doğal refleks “kıyas” oluyor.
2) Sosyal medya + yorum kültürü “referans” üretti
Müşteri artık sadece fiyatı değil:
- “şurada daha ucuza aldım”
- “işçilik kesmedi”
- “bozdururken şöyle oldu”
gibi hikâyeleri de görüyor. Bu da satın almayı “tek bir dükkân” kararı olmaktan çıkarıp topluluk onayı arayışına çeviriyor.
3) Standart karmaşası kıyası zorunlu hale getirdi
Aynı ürün gibi görünen şeylerde bile:
- işçilik
- fire
- bozdurma yaklaşımı
- ürün tipi (yatırım/ziynet)
- marka/seri/likidite
farklı olabiliyor. Müşteri “aynı mı gerçekten?” şüphesiyle kıyas yapıyor.
4) Fiyat oynaklığı “doğru an” arayışını büyüttü
Altın hızlı hareket edince müşteri şunu düşünüyor:
“Biraz daha beklesem daha iyi mi olur?”
Bu psikoloji, kıyası artırıyor. Çünkü kıyas, kararın zamanlamasını “doğrulama” aracına dönüşüyor.
5) Alım sonrası pişmanlık korkusu yükseldi
Müşteri “yanlış alırsam?” kaygısını azaltmak için kıyas yapıyor.
Kıyas burada bilgi aramak değil, risk azaltma ritüeli.
6) Rekabet dili kıyası tetikledi
Piyasada bazı satış dilleri (“en ucuz bizde”, “şurada şu kadar”, “hemen al yoksa artar”) müşteriyi daha da kıyasçı hale getiriyor. Müşteri, “madem herkes iddialı, ben de kontrol edeyim” moduna giriyor.
7) Ödeme kanalları ve kayıt artınca “hesap sorulabilirlik” arttı
Daha çok iz, daha çok kayıt, daha çok ekran… Bu görünürlük, müşteride “bunu savunabilmeliyim” ihtiyacını yükseltiyor. Savunulabilirlik için de kıyas yapıyor.
Karşılaştırma alışkanlığı arttı çünkü bilgi ve görünürlük arttı, standartlar parçalı kaldı, fiyat oynaklığı ve pişmanlık korkusu yükseldi.
