Sarrafın günü dışarıdan bakıldığında alım–satım üzerinden okunur. Oysa günün büyük kısmını tüketen şey, işlem sayısı değil; işlemin etrafında biriken süreçlerdir. Zamanı alan çoğu başlık, para kazandırmayan ama yapılmadan da geçilemeyen alanlardır. Üstelik bu süreçler genellikle görünmezdir; gün bittiğinde “neden bu kadar yoruldum?” sorusunu doğurur.
Sarrafın günlük zamanını en çok tüketen başlıca süreçler şunlardır:
1) Karar Öncesi Beklenti Netleştirme
Müşteri çoğu zaman ne istediğini net söylemez.
Yatırım mı, hediye mi, bozdurma mı, kısa vadeli mi?
Bu netlik kurulmadan satış ilerlemez.
Sorular, açıklamalar, tekrar anlatımlar…
Asıl zaman kaybı ürün göstermekte değil; müşterinin karar çerçevesini oluşturmakta yaşanır.
2) Aynı Bilgiyi Defalarca Anlatmak
Ayar, gram, işçilik, bozdurma farkı…
Gün içinde aynı başlıklar defalarca anlatılır.
Bu anlatımlar kısa görünür ama birikir.
Standart bir anlatım oturmadığında, her müşteriyle sıfırdan başlamak gerekir. Bu da ciddi zaman tüketir.
3) Fiyat Savunmak
Eskiden fiyat söylenirdi, bugün fiyat savunulur.
Karşılaştırmalar, “başka yerde şöyle dediler”, “internette bu yazıyor” cümleleri…
Sarraf artık rakam vermekle kalmaz; rakamın neden o rakam olduğunu anlatır. Bu savunma süreci, günün en çok enerji ve zaman alan kısmıdır.
4) Kararsızlık Yönetimi
“Bir düşüneyim”, “sonra tekrar bakarım”, “eşime sorayım”…
Karar askıda kaldığında süreç bitmez.
Aynı müşteri, aynı ürün, aynı sorular…
Kapanmayan işlemler, sarrafın gününü parçalı hale getirir.
5) Yanlış Bilgiyi Düzeltmek
Müşteri bilgiyle gelir ama çoğu zaman bağlam eksiktir.
Yarım bilgi, tam beklentiye dönüşür.
“Bir yerde böyle demişlerdi” cümlesiyle başlayan her diyalog, düzeltme sürecine girer. Bu süreç satıştan çok eğitici bir hal alır ve ciddi zaman alır.
6) Küçük Yanlış Anlaşmaları Temizlemek
Gram farkı, işçilik beklentisi, teslim şekli…
Küçük gibi görünen bu konular netleşmediğinde, sonradan açıklama gerekir.
Satıştan sonra yapılan her açıklama, satıştan önce yapılacak olandan daha fazla zaman tüketir.
7) Rutin Kontroller
Gram kontrolü, ayar teyidi, kayıt, etiket…
Bunlar tek tek kısa sürer ama gün içinde defalarca yapılır.
Üstelik hız baskısı altında yapılırsa zihinsel yorgunluğu artırır.
Zamanın kendisinden çok, dikkatin bölünmesi yorucudur.
8) Tanıdık Müşteride Ek Açıklama
Eskiden tanıdık müşteriler süreci kısaltırdı.
Bugün tanıdık müşteri de sorgular, karşılaştırır, bekler.
Bu da “zaten biliyor” rahatlığını ortadan kaldırır.
Her işlem yeniden açıklama ister.
9) Kapanış ve Gün Sonu Düzeltmeleri
Gün içinde “sonra bakarız” denilenler, gün sonunda geri döner.
Eksik kalan kayıtlar, yarım kalan notlar, küçük düzeltmeler…
Gün bitmiş gibi görünür ama zihin hâlâ çalışıyordur. Zaman tüketimi mesaiyle sınırlı kalmaz.
Sarrafın günlük zamanını en çok tüketen şey:
- alım–satımın kendisi değil,
- alım–satımın etrafında dönen belirsizliktir.
Bu belirsizlik arttıkça:
- anlatım uzar,
- savunma çoğalır,
- kararlar gecikir,
- gün parçalanır.
Bugün kuyumculukta zamanı kazananlar:
- daha hızlı olanlar değil,
- daha net çalışanlardır.
Netlik;
– beklentiyi baştan kurar,
– soruyu azaltır,
– tekrarları keser,
– günü toparlar.
Sarraf için gerçek zaman yönetimi, saatle değil;
belirsizliği azaltabilme becerisiyle sağlanır.
