Altın mesleğinde sezgi sıkça övülür. “İçime doğdu”, “burada bir şey var”, “bu fiyat durmaz” gibi cümleler mesleğin doğal dili haline gelmiştir. Ancak bu dilin içinde fark edilmesi gereken ince bir çizgi vardır: sezgi ile bilinç aynı şey değildir. Bu çizgi fark edilmediğinde sezgi ustalık üretmez; risk üretir. Fark edildiğinde ise sezgi, bilinçle birleşerek mesleğin en güçlü araçlarından birine dönüşür.
Sezgi, altın mesleğinde çoğu zaman hızlı fark ediş olarak ortaya çıkar. Piyasanın tonunu, müşterinin niyetini, fiyatın gerginliğini anlık olarak hissettiren bir uyarıdır. Bu yönüyle sezgi değerlidir. Ancak sezgi tek başına karar değildir; yalnızca ilk sinyaldir. Sorun, bu sinyalin sorgulanmadan karara dönüştüğü noktada başlar.
Bilinç, sezgiyi yavaşlatmaz; yerine oturtur. Bilinç devreye girdiğinde şu soru sorulur: “Bu his bana neye dayanarak geldi?” Eğer sezgi, geçmiş deneyimlerin tekrar eden bir örüntüsünden besleniyorsa; bilinç onu destekler. Eğer sezgi, acele, korku ya da kaçırma endişesinden doğuyorsa; bilinç fren olur. İnce çizgi tam buradadır.
Altın mesleğinde sezgi ile bilinç arasındaki fark, duygularla kurulan ilişkide netleşir. Sezgi, duygulara yakındır; bilinç ise mesafelidir. Kayıp korkusu, hızlı kazanç isteği veya çevresel baskı; sezgi kılığına bürünüp “hareket et” diye fısıldayabilir. Bilinç, bu fısıltıyı tanır ve sorar: “Bu gerçekten piyasanın sesi mi, yoksa benim duygum mu?” Bu soru sorulmadığında sezgi, karar değil tepki üretir.
Bu çizgi, tecrübeyle kurulan ilişki üzerinden de belirginleşir. Tecrübe arttıkça sezgi güçlenir; ama aynı zamanda körleşme riski de artar. “Ben bunu daha önce gördüm” cümlesi, sezgiyi hızlandırır. Bilinç ise bu cümleyi tamamlar: “Ama bugün şartlar aynı mı?” Bilinç yoksa sezgi geçmişi bugüne zorla taşır. Bilinç varsa sezgi güncellenir.
Sezgi ile bilinç arasındaki ince çizgi, hız anlarında en çok zorlanır. Piyasa hareketliyken, müşteri baskısı varken, fiyat hızla değişirken sezgi öne çıkar. Bu anlar, bilinçli duraklamanın en zor ama en gerekli olduğu anlardır. Bilinç, sezgiyi susturmaz; ona kısa bir alan açar. Bu alan bazen birkaç saniyedir, ama karar kalitesini tamamen değiştirir.
Altın mesleğinde en tehlikeli durum, sezgiyi gerekçesiz savunmaktır. “İçim rahat”, “ben hissettim”, “bana güven” gibi ifadeler, bilinç devre dışı kaldığında ortaya çıkar. Bilinçli sezgi ise savunma üretmez; açıklama üretir. “Şu sinyaller bana bunu düşündürdü” diyebilen biri, sezgiyi bilinçle birleştirmiştir.
Bu çizginin fark edilmesi, mesleki olgunluğun işaretidir. Yüzeyde sezgi, hız kazandırır. Derinlikte ise sezgi, bilince danışır. Usta, sezgisini inkâr etmez; ama ona teslim de olmaz. Sezgiyi masaya koyar, bilinci yanına oturtur ve kararı birlikte alır.
Sonuç olarak altın mesleğinde sezgi ile bilinç arasındaki ince çizgi;
– hissin kaynağını sorgulayabildiğinde,
– duyguyla sinyali ayırabildiğinde,
– geçmişi bugüne test ederek taşıyabildiğinde,
– hız anında duraklayabildiğinde
görünür hale gelir.
Gerçek ustalık, sezgiyi bastırmak değildir. Gerçek ustalık, sezgiyi bilincin süzgecinden geçirebilmektir. Bu süzgeç yoksa sezgi şansa dönüşür; varsa karar kalitesi üretir. Altın mesleğinde sessiz ama belirleyici fark, tam olarak bu çizgide ortaya çıkar.
