Kuyumculukta fiyat, çoğu zaman dışarıdan bakıldığında basit bir hesap gibi algılanır: gram × fiyat.
Oysa mesleğin içinde bu formül tek başına hiçbir zaman yeterli değildir.
Gerçekte bir altın ürünün fiyatı, bir tek noktada değil; birden fazla aşamanın üst üste binmesiyle oluşur.
Bu aşamalardan herhangi biri doğru okunmazsa, fiyat doğru görünse bile değer yanlış olur.
1. Ham Altın Değeri
Fiyat oluşumunun ilk ve değişmez temeli, altının ham değeridir.
Bu aşamada esas alınan şudur:
– ürünün ağırlığı, – ürünün ayarı, – o günkü piyasa altın fiyatı.
Ancak burada önemli bir ayrım vardır:
Ağırlık, ürünün tamamı değildir.
Ham değer hesaplanırken, altının saf içeriği esas alınır.
Bu nedenle ayar bilgisi, fiyatın ilk kırılma noktasıdır.
2. Ayar ve Saflık Etkisi
Aynı gramda iki ürün, farklı ayarda olabilir.
Bu durumda fiyat eşit olmaz.
Çünkü fiyat, altının içindeki saf altın miktarı üzerinden şekillenir.
22 ayar bir ürünle 18 ayar bir ürünün gramı aynı olsa bile, değeri aynı değildir.
Bu aşamada yapılan en yaygın hata, gramı ayardan bağımsız düşünmektir.
3. Fire ve Üretim Kayıpları
Altın işlenirken fire oluşur.
Bu;
– eritme sırasında, – işleme sırasında, – parlatma ve düzeltme aşamalarında
kaçınılmazdır.
Fire, ürünün fiziksel üzerinde görünmez. Ama fiyatın içinde mutlaka vardır.
Bu nedenle fiyat, sadece görünen ağırlığın değil; üretim sürecinde kaybolan değerin de telafisidir.
4. İşçilik Değeri
Kuyumculukta fiyatın en çok yanlış anlaşılan kısmı işçiliktir.
İşçilik;
– zaman, – emek, – ustalık, – hata payı
içerir.
İşçilik arttıkça, ürünün tekrar üretilebilirliği azalır.
Bu da fiyatı yukarı taşır.
İşçilik, altının değil; emeğin fiyatıdır.
5. Ürünün Türü: Mamul mü, Hurda mı?
Aynı altın, farklı formlarda farklı fiyatlanır.
– hurda altın, – yarı mamul, – mamul ürün.
Mamul ürün, hurdaya göre her zaman farklı değerlendirilir.
Çünkü mamulde:
– işçilik vardır, – fire vardır, – tasarım vardır, – satış riski vardır.
Bu fark fiyatın doğal bir parçasıdır.
6. Piyasa Koşulları ve Likidite
Fiyat, sadece altına değil; piyasanın ruh hâline de bağlıdır.
– talep yüksekse, – arz sınırlıysa, – likidite daralmışsa
fiyat davranışı değişir.
Aynı ürün, farklı zamanlarda farklı fiyatla işlem görebilir.
Bu fark, hesap hatası değil; piyasa etkisidir.
7. Satış Kanalı ve Güven Unsuru
Kuyumculukta fiyat, satış kanalına göre de şekillenir.
– perakende satış, – toptan satış, – birebir müşteri ilişkisi.
Burada devreye giren unsur şudur:
güven.
Güvenin yüksek olduğu yerde, fiyat daha istikrarlı olur.
Güvenin düşük olduğu yerde, fiyat pazarlığa ve belirsizliğe açılır.
8. Algı ve Sunum Etkisi
Fiyat her zaman sadece matematik değildir.
Ürünün:
– sunumu, – anlatımı, – hikâyesi
algıyı etkiler.
Bu algı, özellikle perakende satışta fiyatın kabul edilip edilmeyeceğini belirler.
Bu aşama, hesaplamadan değil; iletişimden beslenir.
En Büyük Yanılgı
“Altının fiyatı bellidir.”
Altının referans fiyatı bellidir. Ama kuyumculukta fiyat, tek bir rakamdan ibaret değildir.
Fiyat;
– bilgiyle, – deneyimle, – piyasa okumasıyla
şekillenen bir sonuçtur.
Kuyumculukta fiyat oluşumu, tek bir hesapla değil;
ham değer, ayar, fire, işçilik, piyasa koşulları ve güven unsurlarının üst üste gelmesiyle gerçekleşir.
Bu aşamalardan biri eksik okunursa, fiyat doğru görünse bile değer yanlış olur.
Sessiz güç, net etki tam da burada başlar:
fiyatı söylemekte değil, fiyatın nasıl oluştuğunu anlayabilmekte.
