Piyasa akışı hızlandıkça, mesleklerin de aynı hızda hareket etmesi gerektiği düşünülür. Oysa pratikte bu yaklaşım, en sık yapılan yanılgılardan biridir. Çünkü hız, her aşamada avantaj üretmez. Aksine bazı noktalar vardır ki meslek tam da orada bilinçli olarak yavaşlamak zorundadır. Bu yavaşlama bir zayıflık değil, mesleki güvenliğin kendisidir.
Piyasa hızlanırken mesleğin ilk yavaşladığı yer, karar öncesi düşünme alanıdır. Fiyatlar, talepler ve beklentiler anlık değişebilir; ancak muhasebe, finans ve karar destek süreçleri refleksle değil, gerekçeyle çalışır. Hızlı karar almak ile doğru karar almak arasındaki fark, genellikle bu kısa duraklamada ortaya çıkar. Meslek, burada yavaşlayarak hatayı filtreler.
İkinci yavaşlama noktası, belge ve kayıt aşamasıdır. Piyasa “oldu bitti” hızında ilerlerken, kayıt süreci bu hızın birebir kopyası olamaz. Çünkü kaydın amacı hız değil, ispat üretmektir. Tarih, tutar, taraf ve açıklama netliği; aceleyle değil, dikkatle kurulur. Bu noktada yavaşlamak, ileride saatlerce savunma yapmaktan daha ucuzdur.
Mesleğin bilinçli olarak yavaşladığı bir diğer alan, kontrol refleksidir. Hızlı akan piyasada kontroller “sonra bakarız” listesine atılmaya çok müsaittir. Oysa kontrol, hızdan sonra değil; hızla birlikte düşünülmelidir. Meslek burada yavaşlayarak akışı durdurmaz, sadece yönünü doğrular. Kontrolsüz hız, çoğu zaman yanlış yönde ilerlemektir.
Piyasa hızlanırken mesleğin yavaşladığı bir başka kritik nokta, olağandışı işlemlerdir. Rutin işlemler hızla akar; ancak rutinin dışına çıkan her işlem, özel dikkat ister. Büyük tutarlar, farklı oranlar, alışılmadık yapıdaki işlemler; hızdan bağımsız olarak ele alınmalıdır. Meslek bu noktada yavaşlamazsa, risk görünmez hale gelir.
Dönem sınırları da mesleğin yavaşladığı alanlardandır. Piyasa için bugün ve yarın arasında fark olmayabilir; ancak muhasebe için dönem çizgileri nettir. Ay, yıl veya beyan dönemi değiştiğinde hız düşer, dikkat artar. Bu yavaşlama, hızın yarattığı dönem kaymalarını engelleyen doğal bir fren mekanizmasıdır.
Meslek ayrıca yorum üretirken yavaşlar. Piyasa hızlı tepki ister; ancak yorum, aceleyle değil, bağlamla yapılır. “Neden oldu?” sorusu, “ne oldu?” sorusundan daha yavaş cevaplanır. Bu yavaşlık, yanlış yönlendirmeyi engeller ve güven üretir.
Son olarak meslek, sorumluluk sınırlarını çizerken yavaşlar. Hızlı akan ortamda herkes çözüm ister; ancak her çözüm mesleki olarak kabul edilebilir değildir. Bu noktada durmak, düşünmek ve gerekirse “hayır” demek gerekir. Bu yavaşlık, mesleğin itibarını ve sürdürülebilirliğini korur.
Piyasa akışı hızlandıkça meslek her yerde hızlanmaz. Tam tersine; karar, kayıt, kontrol, yorum ve sınır çizme noktalarında bilinçli olarak yavaşlar. Bu yavaşlama, piyasaya ayak uyduramamak değil; piyasaya rağmen doğru kalabilmektir. Gerçek profesyonellik, hızın gerektirdiği yerde hızlanmak; riskin başladığı yerde durabilmektir. Sessiz ama güçlü olan da tam olarak budur.
