Altın piyasası her zaman hareketliydi. Ama bugün yaşanan şey, alışık olunan dalgalanma değil; bilgiyi eskiten bir hız.
Fiyat akışı hızlandı, veri çoğaldı, ekranlar arttı. Buna rağmen hata azalmadı.
Çünkü sorun artık bilgiye ulaşmak değil; bilgiyi ne zaman, ne için ve ne kadar kullanacağını bilmek.
Hızlanan piyasa, bilgiye bakışı kökten dönüştürdü.
Bilgi Artmadı, Bilginin Geçerlilik Süresi Kısaldı
Bugün altınla ilgili daha fazla veri var. Fiyatlar, grafikler, raporlar, anlık bildirimler.
Ancak bu bolluk şunu doğurdu:
Bilgi yanlış olduğu için değil, geç kaldığı için risk üretiyor.
Dün doğru sonuç veren bir yorum, bugün aynı sonucu garanti etmiyor.
Bu da bilgiye “sahip olma” yaklaşımını geçersiz kılıyor.
Takip Etmek Güncel Olmak Anlamına Gelmiyor
Birçok kişi piyasayı sürekli izlediğini söylüyor. Ama izlemekle anlamak arasındaki fark büyüdü.
Hızlanan akışta bilgi:
– hızlı tüketiliyor, – hızlı unutuluyor, – hızlı genelleniyor.
Oysa güncel olmak, bilgiyi ezberlemek değil; onu karar sürecine doğru bağlayabilmektir.
Alışkanlıklar Bilgi Kılığına Girdi
Hızlı piyasa, en çok alışkanlıkları tehlikeli hâle getirdi.
Şu cümleler hâlâ çok tanıdık:
“Bu ürün zaten gider.” “Bu fiyat tutar.” “Bu ayar güvenlidir.”
Bu ifadeler bilgi gibi görünür. Ama çoğu zaman geçmişten kalan reflekslerdir.
Akış hızlandıkça bu refleksler, sessiz risk üretmeye başlar.
Bilgi Artık Yön Gösteren Değil, Sınır Çizen Bir Araç
Eskiden bilgi, kararı doğrudan belirlerdi. Bugün ise daha çok sınır çizer.
Yani bilgi şunu söyler:
– bu noktadan sonrası risklidir, – bu varsayım artık çalışmıyor, – bu fiyat burada kırılabilir.
Kararı yine insan verir. Ama bilgi, kararın nereye kadar güvenli olduğunu gösterir.
Hız, Bilgiyi Sezgiyle Birlikte Çalışmaya Zorluyor
Hızlanan akış, ne sadece sezgiyle ne de sadece veriyle yönetilebilir.
Çünkü:
– sezgi yalnız kaldığında alışkanlığa dönüşür, – veri yalnız kaldığında bağlamı kaçırır.
Yeni bakış açısı şudur:
Sezgi soruyu üretir, bilgi bu sorunun sınırlarını çizer.
Bu denge kurulmadığında, bilgi ya fazla konuşur ya da tamamen susturulur.
Bilgi Biriktirmek Değil, Bilgiyi Ayıklamak Değerli
Hızlanan piyasada en kıymetli beceri, daha çok şey bilmek değildir.
En kıymetli beceri şudur:
Hangi bilginin artık çalışmadığını fark edebilmek.
Çünkü eskimiş bilgi, hiç bilgi olmamasından daha tehlikelidir.
Ayıklanmayan bilgi, karar sürecini kalabalıklaştırır.
Bilgi Karar Kalitesini Korumak İçin Var
Hızlanan akışta bilginin amacı değişti.
Bilgi artık:
– daha çok işlem yapmak için değil, – daha hızlı karar vermek için değil,
daha az sürpriz yaşamak için kullanılıyor.
Güncel bilgi, kararı garanti etmez. Ama kararın bedelini düşürür.
En Büyük Yanılgı
“Bilgi çok hızlı değişiyor, takip etmek imkânsız.”
Asıl sorun hız değil. Sorun, bilginin rolünü yanlış tanımlamak.
Bilgi, her şeyi bilmek için değil; yanlış yerde durmamak için vardır.
Altın piyasasında hızlanan akış, bilgiye bakışı kökten dönüştürdü.
Bilgi artık:
– saklanan bir şey değil, – ezberlenen bir şey değil, – otorite kuran bir şey değil;
sürekli test edilen bir araçtır.
Güçlü kalanlar, en çok bilgiye sahip olanlar değil; bilgiyi doğru yerde kullananlardır.
Sessiz güç, net etki tam da burada başlar: bilgiyi biriktirmekte değil, bilgiyi doğru anda devreye sokmakta.
