Altın ticareti uzun yıllar boyunca “usta–çırak” geleneğiyle taşındı. Tecrübe biriktikçe riskin azalacağına inanıldı.
Bugün ise sahadaki gerçeklik farklı. Risk azalmıyor; şekil değiştiriyor.
Bu nedenle eğitim, artık bir başlangıç aşaması değil; sürekli devam eden bir zorunluluk hâline geldi.
Bilgi Daha Hızlı Eskiyor
Geçmişte öğrenilen birçok kural uzun süre geçerliliğini korurdu. Bugün aynı bilgi, piyasa koşulları değiştiğinde hızla anlamını yitiriyor.
Fiyat davranışları, ürün formları, müşteri beklentileri ve likidite alışkanlıkları öncekinden çok daha kısa döngülerle değişiyor.
Bu da şu sonucu doğuruyor:
Bir zamanlar doğru olan bilgi, güncellenmediğinde sessiz bir risk hâline geliyor.
Tecrübe Tek Başına Güvenli Değil
Tecrübe hâlâ çok değerli. Ama artık yeterli değil.
Çünkü tecrübe, güncellenmediğinde alışkanlığa dönüşür.
Alışkanlık ise şu cümlelerle kendini gösterir:
“Bu ürün her zaman gider.” “Bu ayar sorun çıkarmaz.” “Bu işçilik geri döner.”
Piyasa değiştiğinde bu cümleler, karar kolaylaştırıcı değil, karar yanıltıcı olur.
Piyasa Hızı Eğitimi Zorunlu Kılıyor
Altın piyasasında hareket hızlandı. Bu hız, hata payını daralttı.
Eskiden bir yanlış karar, zaman içinde telafi edilebilirdi. Bugün aynı hata çok daha kısa sürede sonuç üretir.
Sürekli eğitim, bu noktada bilgi artırmak için değil; karar süresini kısaltmadan karar kalitesini korumak için gerekir.
Ürün Davranışı Değişti
Altın artık tek tip davranmıyor.
Aynı ayarda, aynı gramda iki ürün; farklı hızda bozulabiliyor, farklı pazarlık baskısı yaratabiliyor.
Bu farklar;
– ürün formundan, – işçilik geri dönüşünden, – dönemsel talepten kaynaklanıyor.
Sürekli eğitim, sarrafın bu değişimleri erken fark etmesini sağlar.
Eğitim Artık “Ne Yapılır?”dan Çok “Neden Yapılır?”ı Öğretmeli
Bugünün ihtiyacı ezber bilgi değildir.
Çünkü ezber, şartlar değiştiğinde çalışmaz.
Sürekli eğitim;
– neden bu ürün risklidir, – hangi koşulda bu fiyat bozulur, – hangi varsayım artık geçerli değildir
sorularını sordurur.
Bu yaklaşım, kişiyi bilgiye değil; düşünme biçimine yatırım yapar.
Sahada Öğrenmek Yetmiyor, Sahadakini Anlamak Gerekiyor
“Bu meslek sahada öğrenilir” sözü hâlâ doğrudur. Ama eksiktir.
Sahada öğrenilen her şey doğru değildir. Bazı bilgiler:
– eksik, – bağlamsız, – dönemsel
olabilir.
Sürekli eğitim, sahada öğrenileni ayıklar, anlamlandırır ve günceller.
Sürekli Eğitim Ne Kazandırır?
Sürekli eğitim;
– daha az sürpriz, – daha net fiyatlama, – daha kontrollü risk, – daha tutarlı karar
kazandırır.
Bu, daha çok işlem yapmak anlamına gelmez. Daha sağlam işlem yapmak anlamına gelir.
En Büyük Yanılgı
“Ben yıllardır bu işi yapıyorum.”
Yıllardır yapılan şey, aynı şekilde devam etmek zorunda değildir.
Piyasa değiştiğinde, aynı refleksi korumak istikrar değil; dirençtir.
Altın ticaretinde eğitim artık bir aşama değil; sürekli devam eden bir süreçtir.
Çünkü:
– bilgi daha hızlı eskir, – piyasa daha hızlı tepki verir, – hata daha hızlı sonuç üretir.
Bu ortamda güçlü kalanlar, en çok bilenler değil; bildiğini sürekli güncelleyenlerdir.
Öğrenmeyi bitirmekte değil, öğrenmeyi alışkanlık hâline getirmekte.
